17 maart 2010
Nano-biologie en Stier Herman
Geplaatst door bart in: overig
Gisterenavond trad ik op bij Science Cafe Leiden, als columnist. Hoofdspreker was de Delftse natuurkundige Cees Dekker, jullie wel bekend om heel andere redenen dan zijn natuurkunde. Het was een inspirerende avond en ik zal daar later van de week nog meer over schrijven. Vandaag laat ik het even bij de column die ik voorlas.
Toen ik werd gevraagd om een column voor te lezen als inleiding op het praatje van professor Dekker, plaatste de organisatie van Science Café daar meteen een voorwaarde bij. Het mocht nièt over zijn geloof gaan, en al helemaal niet over Intelligent Design.
Je ziet dat overal terug, trouwens. Misschien dat het voor de bezoekers van Science Café anders is, maar de gemiddelde Nederlander kan makkelijker tien Nederlandse hiphop-acts noemen dan tien Nederlandse Nobelprijswinnaars. Toch is het heel wat makkelijker om een hiphop-album op te nemen dan om een Nobelprijs te winnen.
Voor mij als columnist is zo’n voorwaarde ook moeilijk, want een beetje bespiegelen over de relatie tussen wetenschap en geloof is natuurlijk makkelijker dan iets verstandigs zeggen over nanotechnologie. Bovendien: als je naar Dekkers homepage gaat, dan zie je dat hij zijn lezingen standaard opstelt in het lettertype Comic Sans. De vaststelling dat dat toch echt geen voorbeeld is van Intelligent Ontwerp is dan wel snel gemaakt.
Maar goed, dat was dus niet de bedoeling voor vandaag. Vandaag gaan we het hebben over nanotechnologie. Professor Dekker weet daar veel meer van dan ik, en ik wil hem niet het gras voor de voeten wegmaaien. Daarom slechts een kort stukje geschiedenis.
In 2003 won Dekker een Spinozaprijs, de hoogste Nederlandse wetenschappelijke onderscheiding, voor zijn werk aan koolstof-nanobuisjes. Of het toeval is of niet weet ik niet, maar in datzelfde jaar besloot het Rathenau Instituut dat waakt over de plek van technologie in de samenleving, een aandachtspunt te maken van nanotech.Nederland doet op dat vakgebied mee aan de wereldtop, mede dankzij professor Dekker. Dit jaar lanceerde datzelfde instituut de website Nanodialoog.
Nanotechnologie is gegroeid van verre belofte naar opkomende markt. Er gaan miljarden in om, en voorzichtig komen de eerste toepassingen om de hoek kijken.En dat brengt mij op een onderwerp waarover ik wèl enige authoriteit meen te hebben: biotechnologie. Zo’n twintig jaar geleden bevond Nederland zich aan de voorhoede van de biotech, met als ultieme symbool de geboorte van Stier Herman.
Stier Herman viel niet in goede aarde. Gelovigen vonden het geknutsel aan de schepping, Greenpeace wees op de mogelijke gevaren van gentechnologie, en Nederland werd bang. We hebben toen de allerstrengste biotechnologiewetgeving ter wereld ingevoerd, maar zelfs dat was niet genoeg. Fabrikanten die gentech-producten in hun eten stopten, werden geboycot. Proefveldjes werden afgefikt of doordrenkt met alcohol.
En hoewel Nederland nog steeds een aantal vooraanstaande biotechnologische onderzoekers kent, is het met de toepassingen nooit meer wat geworden. In Amerika en Azië gebeuren machtig interessante dingen die bakken met geld op kunnen gaan leveren, en dat had hier gekund als we niet zo krampachtig hadden gereageerd op Stier Herman.
Vooralsnog staat nanotechnologie ver van ons af. Speciale coatings, vezels om zonwering van te maken die slechts vanaf één kant doorzichtig is. Zonnebrandcrème. Nu heeft nanotechnologie nog een goede naam, vooral dankzij de iPod Nano, waarin overigens helemaal geen nanotechnologie te vinden is. Maar de Stier Herman van de nanotechnologie komt eraan, al heb ik geen idee wat het zal zijn.
En wat ik dan graag zou zien, is dat we op dat moment geleerd hebben van onze fouten. Dat we het dit keer wel slim aanpakken, en we erin slagen om de vruchten te plukken van een veelbelovende technologie. Want geloof in technologische vooruitgang is een geloof dat Cees Dekker en ik volledig gemeen hebben.
Advertentie
Eén reactie
Piet Says:
1 juni 2010 at 07:02.
Beetje laat, maar: mooi stukje.
